این آزمایش برای تشخیص وجود مقادیر بسیار کمی خون در مدفوع که با چشم دیده نمیشود، انجام میگیرد. وجود خون مخفی در مدفوع میتواند نشانهای از مشکلات گوارشی، از جمله زخم، پولیپ، التهاب یا حتی سرطان در دستگاه گوارش باشد.
۱. آمادگیهای لازم قبل از انجام آزمایش:
برای اطمینان از صحت نتایج، لازم است چند روز قبل از جمعآوری نمونه، رژیم غذایی و مصرف برخی داروها را مطابق دستور پزشک یا آزمایشگاه تنظیم کنید:
- رژیم غذایی:
- پرهیز از مصرف گوشت قرمز: حداقل به مدت ۳ روز (۷۲ ساعت) قبل از نمونهگیری، از مصرف گوشت قرمز (گاو، گوسفند و غیره) خودداری کنید.
- پرهیز از مصرف برخی سبزیجات: حداقل به مدت ۳ روز (۷۲ ساعت) قبل از نمونهگیری، از مصرف سبزیجات خام مانند تربچه، شلغم، کلم بروکلی، خربزه و همچنین برخی میوهها مانند سیب، موز و میوههای پر از ویتامین C (مرکبات) پرهیز کنید. این مواد ممکن است در نتایج برخی از انواع تستهای خون مخفی (مانند تست مبتنی بر پراکسید) تداخل ایجاد کنند.
- مجاز بودن مصرف: مصرف مرغ، ماهی، لبنیات، نان و غلات معمولاً مانعی ندارد، مگر اینکه پزشک دستور دیگری داده باشد.
- داروها:
- توقف مصرف داروها: قبل از نمونهگیری، مصرف داروهای زیر را قطع کنید:
- داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAIDs) مانند آسپرین، ایبوپروفن، ناپروکسن، دیکلوفناک و… (این داروها میتوانند باعث خونریزی از دستگاه گوارش شوند).
- مکملهای آهن و ویتامین C (در صورتی که باعث ناراحتی معده شوند یا پزشک دستور به قطع آنها داده باشد).
- داروهای رقیقکننده خون (مانند وارفارین).
- مشورت با پزشک: حتماً قبل از قطع هرگونه دارو، با پزشک معالج خود مشورت کنید.
- تداخلات دیگر:
- از مصرف شیافهای مقعدی حاوی دارو یا مواد دیگر در ۲۴ ساعت قبل از نمونهگیری خودداری کنید.
- در صورت وجود بواسیر (هموروئید) خونی یا خونریزی از مقعد، حتماً قبل از انجام آزمایش به پزشک یا مسئول نمونهگیری اطلاع دهید.
۳. تحویل نمونه به آزمایشگاه:
- نمونه جمعآوری شده را در اسرع وقت (ترجیحاً ظرف مدت 2 ساعت) به آزمایشگاه تحویل دهید.
توضیحات اضافی برای شما:
- نوع تست: دو نوع اصلی تست خون مخفی در مدفوع وجود دارد:
- تست گایاک (Guaiac-based FOBT): این تست به رژیم غذایی حساستر است و مصرف برخی مواد غذایی (مانند گوشت قرمز و سبزیجات خاص) و داروها (مانند NSAIDs و ویتامین C) میتواند نتیجه مثبت کاذب یا منفی کاذب ایجاد کند.
- تست ایمونوشیمیایی (Immunochemical FOBT یا FIT): این نوع تست به رژیم غذایی حساس نیست و اختصاصیتر به خون انسانی واکنش نشان میدهد. بنابراین، معمولاً نیاز به محدودیتهای غذایی کمتری دارد.
- تکرار آزمایش: گاهی اوقات برای افزایش دقت، پزشک ممکن است تکرار آزمایش را در چند نوبت (مثلاً ۳ نوبت در ۳ روز متوالی) توصیه کند.